Butonlu Yaya Geçidi Trafik Lambası

Bir trafik lambası, belirli bir sırayla belirli sürelerde değişen bir durum makinesidir. Bu projede araçlar için yeşil yanan lambayı, yaya butona bastığında güvenli bir sırayla kırmızıya çevireceğiz. Türkiye'deki trafik lambalarında olduğu gibi, yeşile dönmeden önce kırmızı ve sarı birlikte yanacak.

Butonu okumak için ek bir direnç kullanmayacağız; gpiozero Raspberry Pi'nin içindeki pull-up direncini otomatik olarak açar. Ayrıca butona basılana kadar programı bekleten wait_for_press() fonksiyonunu ve ışıkları tek satırda ayarlamayı sağlayan tuple yapısını öğreneceğiz.

• gpiozero'nun TrafficLights ve Button sınıflarını
• Dahili pull-up direncinin nasıl çalıştığını
• wait_for_press() ile olay beklemeyi
• Durumları tuple listesiyle tanımlayıp döngüyle oynatmayı

Projeyi tamamlamak için aşağıdaki 8 çeşit malzemeye ihtiyacınız var. Raspberry Pi'niz hazırsa geri kalan parçaların çoğu elektronik başlangıç setlerinde bulunur.

Bağlantıları Raspberry Pi kapalıyken ve güç kablosu çıkarılmışken yapın. Her satırda önce GPIO (BCM) numarası, ardından kart üzerindeki fiziksel pin numarası yazar; çizgi rengi önerilen kablo rengidir.

1. Pi'yi kapatın

   Güç kablosunu çıkarın.

2. Ortak GND hattını kurun

   Pin 9'u (GND) breadboard'un mavi (−) hattına bağlayın. Tüm LED'lerin kısa bacakları bu hatta gidecek.

3. LED'leri sıralayın

   Kırmızı, sarı ve yeşil LED'leri yukarıdan aşağıya dizin. Kısa bacakları − hattına bağlayın, uzun bacaklarının sütununa birer 330 Ω direnç takın.

4. LED'leri pinlere bağlayın

   Kırmızının direncini pin 15'e (GPIO22), sarınınkini pin 13'e (GPIO27), yeşilinkini pin 11'e (GPIO17) bağlayın.

5. Butonu bağlayın

   Butonu orta kanala yerleştirin. Bir bacağını pin 3'e (GPIO2), çapraz bacağını pin 6'ya (GND) bağlayın.

6. Kodu çalıştırın

   Pi'yi açın, kodu trafik_lambasi.py olarak kaydedip çalıştırın. Yeşil yanmalı ve ekrana bekleme mesajı gelmeli.

7. Test edin

   Butona basın: 1 saniye sonra sarı, ardından kırmızı yanar; 5 saniyelik yaya süresinden sonra kırmızı-sarı birlikte yanar ve tekrar yeşile döner.

Kodları Thonny editörüne yapıştırıp .py uzantısıyla kaydedin ve Run düğmesine basın ya da terminalden python3 dosya_adi.py komutuyla çalıştırın. Programı durdurmak için Ctrl+C tuşlarını kullanın.

# Butonlu Yaya Geçidi Trafik Lambası
# RobotikHocasi.com

from gpiozero import TrafficLights, Button
from time import sleep

isiklar = TrafficLights(red=22, amber=27, green=17)
buton = Button(2)      # Dahili pull-up otomatik açılır

isiklar.green.on()
print("Araclar geciyor. Yaya butonu bekleniyor...")

while True:
    buton.wait_for_press()          # Butona basılana kadar bekle
    print("Yaya istegi alindi!")
    sleep(1)

    # Yeşil -> Sarı
    isiklar.green.off()
    isiklar.amber.on()
    sleep(2)

    # Sarı -> Kırmızı: yayalar geçer
    isiklar.amber.off()
    isiklar.red.on()
    print("Yayalar gecebilir")
    sleep(5)

    # Kırmızı + Sarı: yeşil yanmak üzere
    isiklar.amber.on()
    sleep(1)

    # Tekrar yeşil
    isiklar.red.off()
    isiklar.amber.off()
    isiklar.green.on()
    print("Araclar geciyor")

# Otomatik trafik lambası döngüsü
from gpiozero import TrafficLights
from time import sleep

isiklar = TrafficLights(red=22, amber=27, green=17)

# (kırmızı, sarı, yeşil) durumları ve süreleri (saniye)
dongu = [
    ((0, 0, 1), 6),    # Yeşil
    ((0, 1, 0), 2),    # Sarı
    ((1, 0, 0), 6),    # Kırmızı
    ((1, 1, 0), 1),    # Kırmızı + sarı
]

while True:
    for durum, sure in dongu:
        isiklar.value = durum
        sleep(sure)

Buton, iki bacağı arasındaki yolu basıldığında kapatan basit bir anahtardır. gpiozero, GPIO2 pinini Raspberry Pi'nin içindeki pull-up direnciyle 3,3V'a çeker. Butona basıldığında pin doğrudan GND'ye bağlanır ve 0V olur. Kütüphane bu düşüşü "basıldı" olarak yorumlar ve mekanik titreşimleri de kendi içinde filtreler.

Trafik lambası sırası güvenlik için tasarlanmıştır. Yeşilden doğrudan kırmızıya geçilmez; sarı, sürücülere durmaları için zaman tanır. Kırmızı ile sarının birlikte yanması ise sürücülere yeşilin gelmek üzere olduğunu haber verir. Gerçek kavşaklarda bu süreler trafik yoğunluğuna göre ayarlanır.

Projeyi tamamladıysanız, aşağıdaki fikirlerle bir adım öteye taşıyabilirsiniz.