Potansiyometre ile LED Parlaklığı

Potansiyometre, ortasında hareketli bir uç bulunan ayarlanabilir bir dirençtir. Mili çevirdikçe orta bacaktaki voltaj 0V ile 5V arasında değişir. Arduino'nun analog pinleri bu voltajı 0 ile 1023 arasında bir sayıya dönüştürür.

Arduino gerçek anlamda "yarım voltaj" üretemez; bunun yerine pini çok hızlı açıp kapatarak ortalama bir güç elde eder. Bu tekniğe PWM (Darbe Genişlik Modülasyonu) denir. Gözümüz bu hızlı yanıp sönmeyi göremez ve LED'i daha sönük ya da daha parlak algılar.

• Analog giriş pinlerini ve 10 bitlik ADC'yi
• PWM'in çalışma mantığını ve ~ işaretli pinleri
• map() ile bir değer aralığını diğerine dönüştürmeyi
• Seri Port Ekranında verileri canlı izlemeyi

Projeyi tamamlamak için aşağıdaki 7 çeşit malzemeye ihtiyacınız var. Parçaların çoğu Arduino başlangıç setlerinde hazır olarak bulunur.

Bağlantıları USB kablosu takılı değilken yapın. Her satır, bileşenin hangi bacağının Arduino'nun hangi pinine gideceğini gösterir; çizgi rengi önerilen kablo rengidir.

1. Güç hatlarını kurun

   5V'u breadboard'un + hattına, GND'yi − hattına bağlayın.

2. Potansiyometreyi takın

   Potansiyometrenin üç bacağını breadboard'da üç ayrı sütuna yerleştirin. Sol bacağı + hattına, sağ bacağı − hattına bağlayın.

3. Orta bacağı A0'a bağlayın

   Orta bacağın olduğu sütundan Arduino'nun A0 pinine bir kablo çekin. Bu, okuyacağımız değişken voltajdır.

4. LED devresini kurun

   LED'in kısa bacağını − hattına bağlayın. Uzun bacağı 220 Ω direnç üzerinden D9 pinine götürün.

5. Kodu yükleyin

   Aşağıdaki kodu Arduino IDE'ye yapıştırın, kartı ve portu seçip yükleyin.

6. Seri Port Ekranını açın

   Sağ üstteki büyüteç simgesine tıklayın ve hızı 9600 baud yapın. Potansiyometreyi çevirdikçe iki değerin de değiştiğini görün.

7. Seri Çizici ile grafiği izleyin

   Araçlar › Seri Çizici menüsünü açarsanız parlaklık değerini canlı bir grafik olarak görebilirsiniz.

Kodları Arduino IDE'ye yapıştırıp yükleyebilirsiniz. Türkçe karakterler yalnızca yorum satırlarında kullanıldı; Seri Port Ekranına yazdırılan metinlerde bilerek kullanılmadı.

// Potansiyometre ile LED Parlaklık Kontrolü
// RobotikHocasi.com

const int potPin = A0;   // Potansiyometre orta bacağı
const int ledPin = 9;    // PWM destekli pin (~9)

void setup() {
  pinMode(ledPin, OUTPUT);
  Serial.begin(9600);
}

void loop() {
  // 1) Analog değeri oku: 0 - 1023
  int potDegeri = analogRead(potPin);

  // 2) 0-1023 aralığını PWM için 0-255 aralığına dönüştür
  int parlaklik = map(potDegeri, 0, 1023, 0, 255);

  // 3) LED'e PWM sinyali gönder
  analogWrite(ledPin, parlaklik);

  // 4) Değerleri Seri Port Ekranına yazdır
  Serial.print("Pot: ");
  Serial.print(potDegeri);
  Serial.print("  Parlaklik: ");
  Serial.println(parlaklik);

  delay(20);
}

// Nefes alan LED efekti
const int ledPin = 9;

void setup() {
  pinMode(ledPin, OUTPUT);
}

void loop() {
  for (int i = 0; i <= 255; i++) {   // Yavaşça parla
    analogWrite(ledPin, i);
    delay(6);
  }
  for (int i = 255; i >= 0; i--) {   // Yavaşça sön
    analogWrite(ledPin, i);
    delay(6);
  }
}

Potansiyometre aslında bir gerilim bölücüdür. İki ucu arasında sabit bir direnç izi vardır; orta bacak bu iz üzerinde kayan bir fırça gibi hareket eder. Fırça 5V ucuna yaklaştıkça orta bacaktaki voltaj artar, GND ucuna yaklaştıkça azalır.

PWM sinyali saniyede yaklaşık 490 kez (D5 ve D6'da yaklaşık 980 kez) tekrarlanan bir kare dalgadır. analogWrite(9, 64) dediğinizde pin her döngünün yaklaşık %25'inde açık, %75'inde kapalıdır. LED bu hızda yanıp söndüğü için göz bunu %25 parlaklık olarak algılar. Aynı teknik motor hızı kontrolünde de kullanılır.

Projeyi tamamladıysanız, aşağıdaki fikirlerle bir adım öteye taşıyabilirsiniz.