Öğretmenler ve veliler için

Eğitici Robotik Kitler (STEM)

mBot, LEGO ve micro:bit ile sınıfta robotik ve kodlama öğretmek için ihtiyacınız olan her şey: kitlerin tanıtımı, 12 haftalık müfredat planları, dakika dakika ders planları, örnek kodlar ve değerlendirme ölçütleri.

Hangi kit, hangi yaş?

Önerilen başlangıç yaşları; sınıfın deneyimine göre esnetilebilir.

micro:bit8 yaş ve üzeri · 3. sınıftan itibaren
mBot / mBot29–10 yaş ve üzeri · 4. sınıftan itibaren
LEGO EV3 / SPIKE Prime10 yaş ve üzeri · 5. sınıftan itibaren
Karşılaştır
1

Kit Seçimi ve Ders YapısıDoğru kit, doğru yaş, doğru ders akışı

Eğitici robotik kitlerin amacı çocuklara bir ürünü kullanmayı değil, problem çözmeyi, algoritmik düşünmeyi ve ekip çalışmasını öğretmektir. Hangi kiti seçerseniz seçin, iyi bir ders yapısı ve net kazanımlar kitin markasından daha belirleyicidir.

Özellikmicro:bit V2mBot2LEGO EV3 / SPIKE Prime
Önerilen yaş8+ (3. sınıf)9–10+ (4. sınıf)10+ (5. sınıf)
Kit türüCep boyutunda programlanabilir kartHazır gövdeli mobil robotSerbest tasarımlı yapım seti
ProgramlamaMakeCode (blok, JavaScript, Python), MicroPythonmBlock 5 (blok ve Python)Scratch tabanlı bloklar, Python
Kurulum süresiYok, kutudan çıktığı gibiMontaj yaklaşık 15–20 dkHer derste yeni yapım (20–40 dk)
Öğrenci / kit1–22–32–4
Güçlü yanıDüşük maliyet, çok sayıda sensör, dersler arası kullanımSağlam metal gövde, yarışmaya uygun, Wi-FiMühendislik tasarımı, mekanik yaratıcılık, FLL kültürü
Dikkat edilecekHareket için ek motor kartı gerekirGövde yapısı sınırlı değişirMindstorms ve SPIKE satıştan kalktı
Sınırlı bütçeyle başlayan okullar için öneri: micro:bit ile kodlamanın temelini atın, ardından aynı blok mantığını kullanan mBot2'ye geçin. Sınıfınızda LEGO setleri zaten varsa onları kullanmaya devam edin; bu sayfadaki LEGO müfredatı mevcut setler için hazırlandı.

Her ders için 5E modeli

Bu sayfadaki tüm ders planları, fen eğitiminde yaygın kullanılan 5E öğrenme modeline göre hazırlandı. 80 dakikalık (2 ders saati) bir blokta önerilen dağılım:

Dikkat çekme10 dk

Günlük hayattan bir soru, kısa bir video veya gösteri.

Keşfetme20 dk

Gruplar yönergeyle robotu kurar ve ilk kodu dener.

Açıklama10 dk

Öğretmen kavramı adlandırır: döngü, sensör, koşul.

Derinleştirme30 dk

Açık uçlu görev: kendi çözümünü tasarla ve geliştir.

Değerlendirme10 dk

Sunum, öz değerlendirme ve çıkış kartı.

Grup rolleri

Robotik derslerinde en sık karşılaşılan sorun, bir öğrencinin bilgisayarı ele geçirip diğerlerinin izleyici kalmasıdır. Her derste dönüşümlü değişen rollerle herkesin katılımını sağlayın:

KodlayıcıBilgisayarı kullanır, kodu grubun kararıyla yazar.
MühendisRobotu kurar, sensör ve kabloları kontrol eder.
KaptanGörevi okur, süreyi takip eder, test sonuçlarını not alır.
SunucuGrubun çözümünü sınıfa anlatır, malzemeyi toplar.

Değerlendirme rubriği

Proje haftalarında aşağıdaki rubriği kullanabilirsiniz. Her ölçüt 1–3 puan; toplam 12 puan. Rubriği görevden önce öğrencilerle paylaşmak, beklentileri netleştirir.

Ölçüt1 · Gelişiyor2 · Yeterli3 · Örnek
Algoritma ve kodKod yardım alarak kısmen çalışıyor.Kod görevi yerine getiriyor.Kod düzenli; döngü ve koşullar yerinde kullanılmış.
Tasarım ve yapımRobot dengesiz veya eksik.Robot görevi tamamlayacak şekilde sağlam.Tasarım özgün ve test sonuçlarına göre iyileştirilmiş.
Problem çözmeHata ayıklamada sürekli yardım istiyor.Hataları deneyerek buluyor.Hatayı sistematik test ederek bulup açıklıyor.
İş birliği ve sunumRoller paylaşılmamış.Herkes görev almış; çözüm anlatılabiliyor.Ekip uyumlu; çözüm ve karşılaşılan zorluklar net anlatılıyor.
2

mBot ve mBot2Makeblock · mBlock 5 ile bloktan Python'a

Makeblock firmasının mBot robotu, dünyada en çok kullanılan eğitim robotlarından biridir. Alüminyum gövdesi, hazır sensörleri ve Scratch tabanlı mBlock 5 yazılımı sayesinde öğrenciler montajdan sonraki ilk derste robotu hareket ettirebilir. Aynı ortamda bloklardan Python'a geçiş yapılabilmesi, uzun vadeli bir müfredat için önemli bir avantajdır.

mBot (klasik, v1.1)

  • Arduino tabanlı mCore kontrol kartı
  • Ultrasonik mesafe ve çizgi izleme sensörü, ışık sensörü, buzzer, 2 RGB LED
  • Kızılötesi kumanda ve Bluetooth (modele göre)
  • Birçok okulda hâlâ kullanılıyor; temel dersler için yeterli

mBot2 (güncel model)

  • ESP32 tabanlı, renkli ekranlı CyberPi kontrol kartı
  • Dönüş açısı ve hızı ölçülebilen enkoderli motorlar
  • Dörtlü renk sensörü (Quad RGB), yeni nesil ultrasonik sensör
  • Jiroskop, ivmeölçer, mikrofon, hoparlör; Wi-Fi ve Bluetooth
  • Dahili şarj edilebilir pil

Sınıfa hazırlık

  1. Yazılımı kurun

    mBlock 5'i bilgisayarlara kurun veya tarayıcı sürümünü kullanın. Bilgisayar kullanılacaksa mBlock Link uygulaması gerekir.

  2. Robotları numaralandırın

    Her robota ve şarj kablosuna aynı numarayı yazın. Kablosuz bağlantıda hangi robota bağlandığınızı bilmek büyük kolaylık sağlar.

  3. Şarjı kontrol edin

    mBot2 pillerini dersten önceki gün şarj edin. Klasik mBot için yedek AA pil veya lityum pil bulundurun.

  4. Test alanı hazırlayın

    Yere elektrik bandıyla bir çalışma alanı ve kutudan çıkan çizgi izleme pistini serin. Engeller için kitap veya karton kutular yeterli.

12 haftalık mBot müfredatı

Haftada 2 ders saati (80 dk) için planlanmıştır. 4.–7. sınıflar için uygundur; büyük yaş gruplarında 9. haftadan sonra Python'a geçilebilir.

HaftaKonuKazanımEtkinlik
1Robot nedir? mBot'u tanıyalımRobotun parçalarını (sensör, işlemci, motor) ayırt eder.Montaj ve parça avı oyunu
2İlk hareketHareket bloklarıyla sıralı algoritma oluşturur.Kare çizen robot
3DöngülerTekrar eden adımları döngüyle kısaltır.Labirent görevi
4Işık ve sesLED ve hoparlörü programlar.Robotun "duygu" gösterisi
5Ultrasonik sensörMesafe değerini okuyup karar verir (eğer-ise).Engelden kaçan robot
6DeğişkenlerDeğişken oluşturup değerini değiştirir.Engel sayan robot
7Çizgi izlemeSensör durumlarına göre çok koşullu karar verir.Pist yarışı
8Kumanda ve BluetoothOlay tabanlı programlama yapar.Robot futbolu
9Fonksiyonlar (Bloklarım)Tekrar kullanılabilir kod parçası tanımlar.Dans koreografisi
10Veri toplamaSensör verisini kaydedip grafikle yorumlar.Sınıfın ışık haritası
11Proje haftasıTasarım sürecini uygular (planla, yap, test et).Kurtarma robotu görevi
12Sunum ve yarışmaÇözümünü sunar, akran değerlendirmesi yapar.Sınıf içi mini turnuva

Örnek ders planları

Hafta 2İlk hareket: Kare çizen robot 80 dk

Kazanımlar

  • Bir hareketi küçük adımlara ayırır (ayrıştırma).
  • Komutları doğru sırayla dizerek algoritma oluşturur.
  • Süre ve hız değerlerinin hareketi nasıl etkilediğini açıklar.

Malzemeler

  • Grup başına 1 mBot veya mBot2
  • mBlock 5 yüklü bilgisayar
  • Elektrik bandı, 50×50 cm kare işaretlenmiş zemin

Ders akışı

10 dk · Dikkat çekme

Bir öğrenciyi "robot" yapın; diğerleri yalnızca "1 adım ileri", "sağa dön" komutlarıyla onu karenin etrafında yürütsün. Komutların ne kadar net olması gerektiğini tartışın.

20 dk · Keşfetme

Gruplar robotu bilgisayara bağlar; "ileri git" bloğunun hızını ve süresini değiştirerek robotun 50 cm gitmesini sağlamaya çalışır. Ölçümleri tabloya yazarlar.

10 dk · Açıklama

"Algoritma" ve "sıralı yapı" kavramlarını tahtada adlandırın. Dönüş süresinin pil durumu ve zeminden etkilendiğini, bu yüzden test etmenin şart olduğunu vurgulayın.

30 dk · Derinleştirme

Robot zemindeki kareyi takip edip başladığı yere dönmeli. Erken bitiren gruplara üçgen ve ardından adının ilk harfini çizme görevi verin.

10 dk · Değerlendirme

Gruplar karelerini gösterir. Çıkış kartı: "Robotunuz tam kare çizemediyse sizce neden?"

Örnek blok programı

mBot2 başlatıldığında
4 kez tekrarla
ileri git · hız %50 · 1 saniye
sağa dön · 90 derece
LED'leri yeşil yap
Farklılaştırma: Klasik mBot'ta açıyla dönme bloğu yoktur; öğrenciler 90 derecelik dönüşü süreyi ayarlayarak bulur. Bu, deneme-yanılma ve ölçme becerisi için ayrıca değerli bir etkinliktir. mBot2'de enkoderli motorlar sayesinde doğrudan derece girilebilir.
Hafta 5Ultrasonik sensör: Engelden kaçan robot 80 dk

Kazanımlar

  • Sensörün ölçtüğü değeri okur ve yorumlar.
  • "Eğer-değilse" yapısıyla karar veren program yazar.
  • Sonsuz döngünün sensörlü programlardaki rolünü açıklar.

Malzemeler

  • Grup başına 1 robot
  • Engeller için kitap veya kutular
  • Cetvel veya metre

Ders akışı

10 dk · Dikkat çekme

Yarasaların karanlıkta nasıl yön bulduğunu sorun. Park sensörü olan bir arabanın sesini dinletin.

20 dk · Keşfetme

Robot ekranında (veya mBlock'ta) mesafe değerini gösteren bir program yazın. Öğrenciler elle farklı mesafeler deneyip cetvelle karşılaştırır.

10 dk · Açıklama

Ses dalgası, yankı ve "eşik değeri" kavramlarını anlatın. Akış şemasını tahtaya birlikte çizin.

30 dk · Derinleştirme

Robot ileri gitsin; 15 cm'den yakın bir engel görürse dursun, geri gelsin ve dönsün. İleri görev: dönüş yönünü rastgele seçsin.

10 dk · Değerlendirme

Engel parkurunda en az temas eden grup. Çıkış kartı: "Eşik değerini 5 cm yapsaydınız ne olurdu?"

Örnek blok programı

mBot2 başlatıldığında
sürekli tekrarla
eğer ultrasonik mesafe < 15 ise
dur
geri git · hız %40 · 0,5 saniye
sağa dön · 90 derece
değilse
ileri git · hız %50
Hafta 7Çizgi izleyen robot ve pist yarışı 80 dk

Kazanımlar

  • Siyah ve beyaz yüzeylerin ışığı farklı yansıttığını açıklar.
  • Birden fazla koşulu iç içe veya sıralı kullanır.
  • Hız ile doğruluk arasındaki dengeyi test ederek bulur.

Malzemeler

  • Kutudan çıkan çizgi pisti veya beyaz karton üzerine 2 cm siyah bant
  • Kronometre

Ders akışı

10 dk · Dikkat çekme

Depolarda ve hastanelerde zemindeki çizgiyi izleyen taşıma robotlarının videosunu izletin.

20 dk · Keşfetme

Sensörü önce beyaz, sonra siyah zemine tutup okunan değerleri tabloya yazdırın. İki sensörün dört farklı durumunu (ikisi siyah, solu siyah, sağı siyah, ikisi beyaz) listeleyin.

10 dk · Açıklama

Her durumda robotun ne yapması gerektiğini birlikte karar tablosuna dökün.

30 dk · Derinleştirme

Karar tablosunu koda dönüştürün. Robot pisti tamamlayınca hızı artırarak en hızlı turu bulun.

10 dk · Değerlendirme

Pist yarışı: Her grubun en iyi tur süresi tahtaya yazılır. En yavaş ama hiç çıkmayan robot için "en istikrarlı" ödülü verin.

mBot2'nin dörtlü renk sensörü, klasik mBot'un iki sensörlü modülünden daha hassas takip sağlar. Büyük yaş gruplarında "çizgiden ne kadar saptım?" değerini kullanarak hızı orantılı ayarlayan daha akıcı bir takip programı yazdırabilirsiniz; bu, oransal kontrolün (P kontrol) temelidir.
3

LEGO Mindstorms ve SPIKE PrimeMevcut setlerle mühendislik tasarımı

Güncel durum (Ekim 2026): LEGO, Mindstorms serisini 2022 sonunda sonlandırdı. Okullarda onun yerini alan SPIKE Prime ve SPIKE Essential setlerinin LEGO Education tarafından doğrudan satışı da 30 Haziran 2026'da sona erdi; bayilerde yalnızca kalan stoklar bulunuyor. SPIKE uygulaması ve ders içerikleri 30 Haziran 2031'e kadar desteklenecek. LEGO Education okullar için yeni ürün olarak "Computer Science & AI" kitlerini sunuyor. Bu bölüm, sınıfında hâlihazırda EV3 veya SPIKE Prime seti bulunan öğretmenler için hazırlandı.

LEGO robotik setleri diğer kitlerden farklı olarak öğrenciye hazır bir robot vermez; her görev için robotu öğrencinin kendisi tasarlar. Bu, kodlamanın yanında mekanik, dişli oranları, denge ve mühendislik tasarım sürecini öğretmek için eşsiz bir fırsattır. FIRST LEGO League gibi yarışmaların da temelini oluşturur.

ÖzellikEV3 (Education 45544)SPIKE Prime (45678)Robot Inventor (51515)
BeyinEV3 tuğlası, ekranlıBüyük hub, 5×5 ışık matrisiSPIKE Prime ile aynı hub
Port4 motor + 4 sensör6 ortak port6 ortak port
Hareket algılamaAyrı jiroskop sensörüDahili 6 eksenli jiroskopDahili 6 eksenli jiroskop
ProgramlamaEV3 Classroom (bloklar), EV3 MicroPythonSPIKE uygulaması (bloklar, Python)Robot Inventor uygulaması (desteği sona erdi)
DurumEmekliye ayrıldıSatıştan kalktı, uygulama 2031'e kadar destekliEmekliye ayrıldı
Setlerinizi uzun yıllar kullanmak için: Açık kaynaklı Pybricks projesi EV3, SPIKE Prime ve Robot Inventor hub'larını tarayıcıdan bloklar veya Python ile programlamayı sağlar ve resmi destek bitse bile setlerinizi kullanmaya devam etmenize yardımcı olabilir. Yaygınlaştırmadan önce birkaç setle denemenizi öneririz.

Sınıfa hazırlık

  1. Parça kontrolü

    Her setin içindeki parça listesini öğrencilerle birlikte ilk derste kontrol edin. Kayıp parçaların sorumluluğunu gruba vermek, setlerin ömrünü uzatır.

  2. Sıralama kutuları

    Setlerin içindeki bölmeli tepsileri kullanın; her dersin sonunda son 5 dakikayı parçaları yerine koymaya ayırın.

  3. Hub güncellemesi ve şarj

    Hub'ları dersten önce şarj edin ve yazılım güncellemelerini öğretmen bilgisayarından yapın. Ders sırasında yapılan güncellemeler değerli zaman kaybettirir.

  4. Standart sürüş tabanı

    İlk haftalarda herkesin aynı sürüş tabanını kurması, sorunları hızlı çözmenizi sağlar. Tasarım özgürlüğünü proje haftalarına bırakın.

12 haftalık LEGO müfredatı

5.–8. sınıflar için haftada 2 ders saati olarak planlanmıştır. Bloklar EV3 Classroom ve SPIKE uygulamasında birbirine çok benzer, bu yüzden plan iki set için de kullanılabilir.

HaftaKonuKazanımEtkinlik
1Mühendislik tasarım süreciSorunu tanımlar, fikir üretir, prototip yapar.Hareketli bir LEGO mekanizması
2Motorlar ve derecelerMotoru derece, tur ve saniye ile kontrol eder.Döner çark ve işaretçi
3Sürüş tabanıTekerlek çevresiyle gidilen yolu hesaplar.Tam 1 metre giden robot
4DönüşlerTank dönüşü ve pivot dönüşü arasındaki farkı açıklar.Slalom parkuru
5DişlilerDişli oranının hız ve kuvvete etkisini ölçer.Hızlı araba / güçlü vinç
6Dokunma ve kuvvet sensörüSensör olayına göre program akışını değiştirir.Tampona çarpınca geri dönen robot
7Renk sensörüRenk ve yansıyan ışık değerini ayırt eder.Renk ayıklayan makine
8Çizgi takibiOransal kontrolle akıcı takip yapar.Çizgi izleme yarışı
9JiroskopAçı ölçerek hassas dönüş yapar.Mükemmel kare ve geri dönüş
10Fonksiyonlar (Bloklarım)Parametreli kendi bloğunu tanımlar."git(cm)" ve "dön(derece)" blokları
11Görev masasıBirden çok görevi planlayıp sıralar.FLL tarzı mini görev masası
12Proje ve sunumÇözümünü mühendislik defteriyle belgeler ve sunar.Robot oyunu turnuvası

Örnek ders planları

Hafta 3Matematikle sürüş: Tam 1 metre giden robot 80 dk

Kazanımlar

  • Çemberin çevresini (π × çap) gerçek bir problemde kullanır.
  • Tahmin, hesaplama ve ölçüm sonuçlarını karşılaştırır.
  • Ölçüm hatasının kaynaklarını tartışır.

Malzemeler

  • Grup başına bir sürüş tabanı
  • Metre, bant, hesap makinesi
  • Çalışma kâğıdı (tahmin–hesap–ölçüm tablosu)
Hesap örneği

Tekerleğin çapını lastik üzerindeki sayıdan veya cetvelle ölçün. Çapı 5,6 cm olan bir tekerlek için:

Bir tur =π × 5,6 ≈ 17,6 cm
100 cm için tur =100 ÷ 17,6 ≈ 5,68 tur
Derece olarak =5,68 × 360 ≈ 2045°

Ders akışı

10 dk · Dikkat çekme

"Robotunuz tam 1 metre gidip durabilir mi? Bunu deneme yapmadan bilebilir miyiz?" sorusuyla başlayın. Her grup bir tahmin yazsın.

20 dk · Keşfetme

Robotu 1 tur döndürüp gidilen yolu ölçün. Ardından 2 ve 3 tur deneyip tabloya yazın; aradaki ilişkiyi bulmalarını isteyin.

10 dk · Açıklama

Tekerlek çevresi formülünü tanıtın ve ölçümlerle karşılaştırın.

30 dk · Derinleştirme

Gruplar hesapladıkları değeri koda yazar ve robotu 1 metrelik bant boyunca gönderir. İleri görev: robot 35 cm'lik bir hedefte dursun.

10 dk · Değerlendirme

Hedefe en yakın duran grup. Çıkış kartı: "Hesap ve ölçüm neden birkaç santimetre farklı çıktı?" (kayma, lastik esnemesi, hızlanma)

Örnek blok programı

program başladığında
hareket hızını %40 yap
düz ileri git · 2045 derece
ışık matrisinde gülen yüz göster
Hafta 7Renk sensörü: Renk ayıklayan makine 80 dk

Kazanımlar

  • Sensörün renk ve yansıyan ışık modlarını ayırt eder.
  • Çok koşullu karar yapısı (eğer–değilse eğer) kurar.
  • Fabrikalardaki otomasyon süreçleriyle ilişki kurar.

Malzemeler

  • Renk sensörü, bir motor
  • Farklı renklerde LEGO tuğlaları
  • Toplama kutuları için karton

Ders akışı

10 dk · Dikkat çekme

Fındık veya kahve çekirdeği ayıklayan makinelerin videosunu izletin. "Makine renkleri nasıl görüyor?"

20 dk · Keşfetme

Sensörü farklı renklere tutup okunan değeri hub ekranında görün. Mesafenin ve ortam ışığının etkisini deneyin.

10 dk · Açıklama

Sensörün kendi ışığını yakıp yansıyan ışığı ölçtüğünü açıklayın. Karar tablosu: kırmızı → sola, mavi → sağa, diğer → ortada kal.

30 dk · Derinleştirme

Motora bağlı bir kol veya rampa tasarlayın; sensörün gördüğü renge göre tuğlayı farklı kutuya yönlendirsin.

10 dk · Değerlendirme

Her grubun makinesine 10 karışık tuğla verilir; doğru ayıklanan sayısı puan olur.

Örnek blok programı

program başladığında
sürekli tekrarla
eğer renk = kırmızı ise
motoru −45° döndür
değilse eğer renk = mavi ise
motoru +45° döndür
1 saniye bekle
motoru başlangıç konumuna getir
Hafta 9Jiroskop ile hassas dönüşler 80 dk

Kazanımlar

  • Jiroskopun dönüş açısını ölçtüğünü açıklar.
  • Bir koşul sağlanana kadar bekleyen döngüyü kullanır.
  • Süreye dayalı ve sensöre dayalı dönüşü karşılaştırır.

Malzemeler

  • Sürüş tabanı (SPIKE'ta dahili, EV3'te jiroskop sensörü)
  • Açıölçer, zemine çizilmiş kare

Ders akışı

10 dk · Dikkat çekme

Telefonun ekranı yan çevrilince nasıl döner? Uçakların ve dronların dengede kalmasında jiroskopun rolünü sorun.

20 dk · Keşfetme

Önce yalnızca motor derecesiyle 90° dönüp 4 kez tekrarlayın; robotun başladığı yöne ne kadar sapmayla döndüğünü ölçün.

10 dk · Açıklama

Jiroskopu sıfırlama ve "açı 90 olana kadar dön" mantığını tanıtın.

30 dk · Derinleştirme

Aynı kareyi jiroskopla tekrar çizin ve sapmayı karşılaştırın. İleri görev: robot bir tam tur döndükten sonra başladığı yöne bakarak dursun.

10 dk · Değerlendirme

İki yöntemin sapma sonuçlarını sınıf tablosunda karşılaştırın.

Örnek blok programı

program başladığında
4 kez tekrarla
düz ileri git · 30 cm
sapma açısını 0'a sıfırla
sağa dönmeye başla · hız %20
sapma açısı ≥ 90 olana kadar bekle
hareketi durdur
Dönüşü yavaş bir hızla (%15–25) yapmak, robotun hedef açıyı aşmasını (overshoot) azaltır. Bu deney, hız ile hassasiyet arasındaki mühendislik ödünleşimini somut olarak gösterir.
4

BBC micro:bitCep boyutunda bilgisayar · MakeCode ve Python

micro:bit, Birleşik Krallık'ta öğrencilere dağıtılmak için tasarlanmış, kredi kartının yarısı büyüklüğünde bir bilgisayardır. Üzerindeki LED ekran, butonlar ve sensörler sayesinde hiçbir ek parça olmadan onlarca proje yapılabilir. Bu da onu kodlamaya ilk adım için en uygun ve en ekonomik seçeneklerden biri yapar.

micro:bit V2 üzerinde neler var?

5×5 LED ekranYazı, ikon ve animasyon; ışık sensörü olarak da çalışır
A ve B butonlarıAyrıca dokunmatik logo
İvmeölçer ve pusulaSallama, eğme ve yön algılama
Sıcaklık sensörüİşlemci üzerinden yaklaşık ortam sıcaklığı
Mikrofon ve hoparlörSes seviyesi ölçme ve melodi çalma
Radyo ve Bluetoothmicro:bit'ler arasında kablosuz mesajlaşma
Programlamak için iki ücretsiz tarayıcı ortamı kullanılır: blok, JavaScript ve Python destekleyen Microsoft MakeCode (makecode.microbit.org) ve metin tabanlı micro:bit Python Editor (python.microbit.org). İkisinde de gerçek karta ihtiyaç duymadan ekrandaki simülatörle çalışabilirsiniz; kart olmayan öğrenciler derse bu şekilde katılabilir.

12 haftalık micro:bit müfredatı

3.–6. sınıflar için haftada 2 ders saati olarak planlanmıştır. İlk 8 hafta MakeCode bloklarıyla, son haftalar isteğe bağlı olarak Python ile yürütülebilir.

HaftaKonuKazanımEtkinlik
1micro:bit'i tanıyalımGirdi, işlem ve çıktı kavramlarını örneklendirir.Kayan isim kartı
2Olaylar ve butonlarOlay tabanlı programlamayı uygular.Duygu ikonları
3DeğişkenlerDeğişkenle sayma yapar.Sınıf kapısı sayacı
4RastgelelikRastgele sayı üretip kullanır.Elektronik zar
5İvmeölçerHareket verisini koda bağlar.Adım sayar
6KoşullarKarşılaştırma ve mantıksal ifadeler kullanır.Sıcaklık uyarıcısı
7Döngüler ve animasyonTekrar yapılarını kullanarak animasyon oluşturur.Kalp atışı ve yağmur animasyonu
8SesNota ve melodi blokları kullanır; ses seviyesini ölçer.Sınıf gürültü ölçer
9Radyo haberleşmesiİki cihaz arasında veri gönderip alır.Sınıf oylaması
10Oyun tasarımıSprite, puan ve oyun döngüsü kullanır.Yakala oyunu
11Python'a geçişAynı programı metin tabanlı dilde yazar.Zarı Python'la yeniden yaz
12ProjeBir ihtiyaca çözüm üreten cihaz tasarlar.Okul için akıllı cihaz fuarı

Örnek ders planları

Hafta 4Elektronik zar 80 dk

Kazanımlar

  • Rastgele sayı üretmenin kullanım alanlarını örneklendirir.
  • Sallama hareketini olay olarak kullanır.
  • Deney verileriyle olasılık kavramını ilişkilendirir.

Malzemeler

  • Grup başına 1 micro:bit ve pil yuvası
  • Gerçek bir zar
  • Sonuç kaydı için çizelge

Ders akışı

10 dk · Dikkat çekme

Gerçek zarı birkaç kez atın: "Bir bilgisayar zar atabilir mi? Sonucu nasıl seçer?"

20 dk · Keşfetme

Gruplar "sallandığında" olayı ile 1–6 arası rastgele sayı gösteren programı simülatörde yazıp karta yükler.

10 dk · Açıklama

Rastgele sayı üreteci ve olasılık kavramlarını açıklayın. Her sayının gelme olasılığı 1/6'dır.

30 dk · Derinleştirme

Her grup zarı 60 kez atıp sonuçları çizelgeye işler; sınıfın toplam sonuçlarıyla çubuk grafik çizilir. İleri görev: sayı yerine zarın noktalarını LED'lerle gösterin.

10 dk · Değerlendirme

"Atış sayısı arttıkça sonuçlar neden birbirine yaklaştı?" sorusunu tartışın.

zar.jsMakeCode JavaScript
// MakeCode: sallandığında 1-6 arası sayı göster
input.onGesture(Gesture.Shake, function () {
    let sayi = randint(1, 6)
    basic.showNumber(sayi)
})
zar.pyMicroPython
# micro:bit Python Editor: aynı zar
from microbit import *
import random

while True:
    if accelerometer.was_gesture("shake"):
        display.show(random.randint(1, 6))
        sleep(1000)
        display.clear()

MakeCode'da kodu JavaScript sekmesine yapıştırdıktan sonra Bloklar sekmesine geçerseniz aynı programı blok olarak görebilirsiniz.

Hafta 5Adım sayar (pedometre) 80 dk

Kazanımlar

  • İvmeölçerin hareketi nasıl algıladığını açıklar.
  • Değişkeni artırıp sıfırlayan program yazar.
  • Ölçüm cihazının doğruluğunu test eder.

Malzemeler

  • micro:bit, pil yuvası, bant veya lastik
  • Okul bahçesinde ölçülmüş 20 m'lik parkur

Ders akışı

10 dk · Dikkat çekme

Akıllı saatler adımlarımızı nasıl sayıyor? Öğrencilerden tahmin isteyin.

20 dk · Keşfetme

İvmeölçer değerini ekrana yazdırıp micro:bit'i farklı yönlerde hareket ettirin.

10 dk · Açıklama

Değişken ile sayma; A butonunun adımı göstermesi, B butonunun sıfırlaması.

30 dk · Derinleştirme

Kartı bileğe veya ayak bileğine bağlayıp 20 m'lik parkurda yürüyün. Gerçek adım sayısıyla karşılaştırıp en doğru yerleşimi bulun.

10 dk · Değerlendirme

"Cihazımız neden fazla veya eksik saydı?" Grupların bulgularını paylaşması.

adim_sayar.pyMicroPython
# micro:bit adım sayar
from microbit import *

adim = 0
display.show(Image.HAPPY)

while True:
    if accelerometer.was_gesture("shake"):
        adim += 1
    if button_a.was_pressed():
        display.scroll(adim)
    if button_b.was_pressed():
        adim = 0
        display.show(Image.YES)
        sleep(500)
        display.clear()
Hafta 9Radyo ile sınıf oylaması 80 dk

Kazanımlar

  • Gönderici ve alıcı kavramlarını açıklar.
  • Radyo grubu kullanarak ağları birbirinden ayırır.
  • Toplanan verileri sayıp sonuç üretir.

Malzemeler

  • Her öğrenci veya grup için 1 micro:bit
  • Öğretmen için 1 "sayım" micro:bit'i

Ders akışı

10 dk · Dikkat çekme

Telsizler ve radyo istasyonları aynı anda nasıl karışmadan çalışır? "Kanal" fikrini tanıtın.

20 dk · Keşfetme

İki öğrenci aynı grup numarasıyla birbirine ikon gönderir. Farklı grup numarası seçildiğinde mesajların neden ulaşmadığını keşfederler.

10 dk · Açıklama

Gönderici, alıcı ve protokol kavramları. Herkes aynı grup numarasını kullanmalı.

30 dk · Derinleştirme

Öğrenciler A (evet) veya B (hayır) ile oy verir; öğretmenin micro:bit'i oyları sayar ve sonucu gösterir. Teneffüste hangi oyunun oynanacağına birlikte karar verin.

10 dk · Değerlendirme

"Biri iki kez oy verirse ne olur? Bunu nasıl önleriz?" sorusuyla sistem tasarımını tartışın.

oy_veren.pyMicroPython
# Öğrenci micro:bit'i: A = evet, B = hayır
from microbit import *
import radio

radio.on()
radio.config(group=7)   # Tüm sınıf aynı grup numarasını kullanır

while True:
    if button_a.was_pressed():
        radio.send("E")
        display.show(Image.YES)
    elif button_b.was_pressed():
        radio.send("H")
        display.show(Image.NO)
oy_sayici.pyMicroPython
# Öğretmen micro:bit'i: oyları sayar
from microbit import *
import radio

radio.on()
radio.config(group=7)
evet = 0
hayir = 0

while True:
    mesaj = radio.receive()
    if mesaj == "E":
        evet += 1
    elif mesaj == "H":
        hayir += 1

    if button_a.was_pressed():       # Sonucu göster
        display.scroll("E:" + str(evet) + " H:" + str(hayir))
    if button_b.was_pressed():       # Yeni oylama
        evet = 0
        hayir = 0
        display.show(Image.YES)
micro:bit'i robota dönüştürmek: micro:bit'in kendisi hareket etmez, ancak kenar konnektörüne takılan robot şasileri ve motor sürücü kartlarıyla kolayca mobil bir robota dönüşür. Bu sayede ilk dönem micro:bit ile kodlamayı öğrenen öğrenciler, ikinci dönem aynı kartla robotik derslerine devam edebilir.
5

Yıllık Plan ve Yol HaritasıOkul genelinde kademeli bir robotik programı

Kitleri birbirinden kopuk kullanmak yerine, öğrencinin her yıl bir önceki yılın üzerine yeni beceriler eklediği bir yol haritası kurun. Aşağıdaki öneri, 36 haftalık bir eğitim yılını iki döneme ayırır.

3.–4. sınıfmicro:bit ile kodlamaya giriş

Olaylar, değişkenler, döngüler. Unplugged etkinliklerle desteklenir.

4.–5. sınıfmBot ile robotik

Sensörler, koşullar, hareket kontrolü. Bloklarla çalışılır.

5.–7. sınıfLEGO ile mühendislik tasarımı

Mekanik tasarım, matematik bağlantıları, görev planlama.

7. sınıf ve üzeriPython ve Arduino

Metin tabanlı kodlama, elektronik devreler, yarışmalar.

Örnek yıllık dağılım (5. sınıf)

DönemHaftalarKitOdak
1. dönem1–2Kitsiz (unplugged)Algoritma oyunları, akış şeması, ekip kuralları
1. dönem3–14micro:bit12 haftalık micro:bit müfredatı
1. dönem15–18micro:bitProje ve okul içi sergi
2. dönem19–30mBot veya LEGO12 haftalık robotik müfredatı
2. dönem31–34KarmaDisiplinler arası proje: fen veya matematik dersiyle ortak
2. dönem35–36KarmaRobotik şenliği, portfolyo değerlendirmesi

Ders planı şablonu

Kendi ders planlarınızı hazırlarken aşağıdaki başlıkları kullanabilirsiniz. Bu sayfadaki tüm örnek planlar bu şablona göre yazıldı.

Ders bilgileriSınıf düzeyi, süre, kit, grup büyüklüğü
KazanımlarÖğrencinin ders sonunda yapabileceği 2–3 gözlemlenebilir beceri
MalzemelerGrup başına kit, yazılım, yazdırılacak çalışma kâğıdı
Ders akışı (5E)Dikkat çekme, keşfetme, açıklama, derinleştirme, değerlendirme ve süreleri
FarklılaştırmaErken bitirenler için ileri görev, zorlananlar için ipucu kartı
DeğerlendirmeRubrik ölçütleri ve çıkış kartı sorusu
Disiplinler arası bağlantıMatematik, fen, sanat veya Türkçe dersleriyle ilişki
Güvenlik ve düzenŞarj, parça sayımı, toplanma süresi
6

Sık Sorulan Sorular

Okulumuz için hangi kiti almalıyız?
Bütçe sınırlıysa ve öğrenciler kodlamaya yeni başlıyorsa micro:bit ile başlayın; aynı bütçeyle çok daha fazla öğrenciye cihaz ulaşır. Hareket eden bir robotla sensör ve kontrol öğretmek istiyorsanız mBot2 sağlam ve kurulumu kolay bir seçenektir. Sınıfınızda LEGO setleri zaten varsa onları kullanmaya devam edin.
LEGO Mindstorms satıştan kalktı, elimizdeki setler çöp mü oldu?
Hayır. EV3 ve SPIKE Prime setleri çalışmaya devam eder. SPIKE uygulaması 30 Haziran 2031'e kadar resmi olarak desteklenecek. Uzun vadede Pybricks gibi açık kaynaklı yazılımlarla setlerinizi kullanmayı sürdürebilirsiniz. Yeni bir alım planlıyorsanız güncel LEGO Education ürünlerini ve diğer kitleri birlikte değerlendirin.
Bir kitle kaç öğrenci çalışmalı?
İdeal sayı 2, en fazla 3–4'tür. Dört kişiden büyük gruplarda öğrencilerin bir kısmı pasif kalır. Grup rollerini her ders değiştirmek, herkesin hem kod yazmasını hem de robot kurmasını sağlar.
Bilgisayar sayısı yetersizse ne yapabiliriz?
micro:bit ve mBot uygulamaları tablette de çalışır. Ayrıca derslerin "dikkat çekme" ve "açıklama" bölümlerini bilgisayarsız (unplugged) etkinliklerle zenginleştirebilir, grupların bilgisayarı sırayla kullandığı istasyon modeli kurabilirsiniz.
Öğretmen olarak kodlama bilmiyorum, bu dersleri verebilir miyim?
Evet. Bu sayfadaki ilk haftaların ders planları kodlama deneyimi gerektirmez. Her dersi öğrencilerden önce kendiniz deneyin; bir hatayla karşılaştığınızda öğrencilerin de nerede zorlanacağını görmüş olursunuz. Öğretmenin "birlikte öğrenelim" tutumu, sınıfta deneme-yanılma kültürünü güçlendirir.
Müfredat planlarını MEB derslerine nasıl bağlarım?
Planlar Bilişim Teknolojileri ve Yazılım dersindeki algoritma ve programlama konularıyla doğrudan ilişkilidir. Ayrıca LEGO'daki tekerlek çevresi hesabı matematik, mBot'taki ses ve ışık konuları fen bilimleri dersleriyle ilişkilendirilebilir. Yıllık planınızda bu bağlantıları ilgili zümre öğretmenleriyle birlikte belirlemenizi öneririz.