Kara Şimşek (Yürüyen Işık)

8 LED'i tek tek kontrol etmek için 16 satır digitalWrite yazabilirdik. Ama programlamanın gücü, tekrar eden işleri döngülere devretmektir. Pin numaralarını bir dizide tutup for döngüsüyle dolaşarak aynı işi birkaç satırda yapacağız.

Bu proje, ileride LED matrisler, adreslenebilir LED şeritler ve çoklu motor kontrolü gibi konularda kullanacağınız "dizi + döngü" düşünce kalıbını kazandırır. Bonus kodda potansiyometreyle efektin hızını da canlı olarak ayarlayacağız.

• Pin numaralarını dizide saklamayı
• İleri ve geri sayan for döngüleri yazmayı
• Uç noktalarda LED'in iki kez yanmasını önlemeyi
• Bir sensörle animasyon hızını değiştirmeyi

Projeyi tamamlamak için aşağıdaki 7 çeşit malzemeye ihtiyacınız var. Parçaların çoğu Arduino başlangıç setlerinde hazır olarak bulunur.

Bağlantıları USB kablosu takılı değilken yapın. Her satır, bileşenin hangi bacağının Arduino'nun hangi pinine gideceğini gösterir; çizgi rengi önerilen kablo rengidir.

1. LED'leri sıralayın

   8 LED'i breadboard'a eşit aralıklarla, kısa bacakları − hattına yakın olacak şekilde yerleştirin.

2. Katotları bağlayın

   Her LED'in kısa bacağını − hattına bağlayın. Bacakları doğrudan − hattına uzanacak şekilde bükebilirsiniz.

3. Dirençleri ekleyin

   Her LED'in uzun bacağının sütununa birer 220 Ω direnç takın.

4. Pinlere bağlayın

   Soldaki LED'den başlayarak dirençleri sırasıyla D2, D3, D4 ... D9 pinlerine bağlayın.

5. GND'yi bağlayın

   Arduino'nun GND pinini breadboard'un − hattına bağlayın.

6. Kodu yükleyin

   İlk kodu yükleyin. Işık soldan sağa, sonra sağdan sola akmalı. Sıra karışıksa kabloları değil, dizideki pin sırasını değiştirmeniz yeterli.

7. Hız ayarını ekleyin (isteğe bağlı)

   Potansiyometreyi 5V, A0 ve GND'ye bağlayıp ikinci kodu yükleyin.

Kodları Arduino IDE'ye yapıştırıp yükleyebilirsiniz. Türkçe karakterler yalnızca yorum satırlarında kullanıldı; Seri Port Ekranına yazdırılan metinlerde bilerek kullanılmadı.

// Kara Şimşek (Yürüyen Işık)
// RobotikHocasi.com

const int ledPinleri[] = {2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9};
const int ledSayisi = 8;
const int hiz = 70;   // ms; küçüldükçe ışık hızlanır

void setup() {
  for (int i = 0; i < ledSayisi; i++) {
    pinMode(ledPinleri[i], OUTPUT);
  }
}

void loop() {
  // Soldan sağa
  for (int i = 0; i < ledSayisi; i++) {
    digitalWrite(ledPinleri[i], HIGH);
    delay(hiz);
    digitalWrite(ledPinleri[i], LOW);
  }

  // Sağdan sola (uçlardaki LED'ler iki kez yanmasın diye 6'dan 1'e)
  for (int i = ledSayisi - 2; i > 0; i--) {
    digitalWrite(ledPinleri[i], HIGH);
    delay(hiz);
    digitalWrite(ledPinleri[i], LOW);
  }
}

// Hız ayarlı, kuyruklu Kara Şimşek
const int ledPinleri[] = {2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9};
const int ledSayisi = 8;
const int potPin = A0;

int konum = 0;     // Işığın şu anki konumu
int yon = 1;       // 1: sağa, -1: sola

void setup() {
  for (int i = 0; i < ledSayisi; i++) {
    pinMode(ledPinleri[i], OUTPUT);
  }
}

void loop() {
  int hiz = map(analogRead(potPin), 0, 1023, 20, 300);

  // Tüm LED'leri söndür, sonra ana ışığı ve izini yak
  for (int i = 0; i < ledSayisi; i++) {
    digitalWrite(ledPinleri[i], LOW);
  }
  digitalWrite(ledPinleri[konum], HIGH);

  int iz = konum - yon;                  // Bir önceki konum
  if (iz >= 0 && iz < ledSayisi) {
    digitalWrite(ledPinleri[iz], HIGH);  // Kısa bir an iz bırak
    delay(hiz / 4);
    digitalWrite(ledPinleri[iz], LOW);
    delay(hiz - hiz / 4);
  } else {
    delay(hiz);
  }

  // Bir sonraki konuma geç, uçlara gelince yön değiştir
  konum += yon;
  if (konum == ledSayisi - 1 || konum == 0) {
    yon = -yon;
  }
}

Göz, kısa aralıklarla art arda yanan ışıkları hareket eden tek bir ışık olarak algılar. Buna phi fenomeni denir ve sinemadaki hareketli görüntülerin de temelidir. 50–100 ms aralık, akıcı ama takip edilebilir bir hareket için idealdir.

Arduino Uno'nun tek bir pininden en fazla 40 mA, tüm pinlerden toplamda ise yaklaşık 200 mA akım çekilmesi önerilir. Bu projede aynı anda en fazla bir veya iki LED yandığı için güvenli sınırların çok altındayız. Tüm LED'leri aynı anda yakacağınız projelerde toplam akımı hesaplamayı unutmayın.

Projeyi tamamladıysanız, aşağıdaki fikirlerle bir adım öteye taşıyabilirsiniz.