Buzzer ile Melodi Çalma

Buzzer'lar ikiye ayrılır: aktif buzzer içinde kendi osilatörü olduğu için 5V verildiğinde tek bir tonda öter. Pasif buzzer ise bir hoparlör gibidir; hangi frekansta sinyal gönderirseniz o notayı çalar. Melodi çalmak için pasif buzzer gerekir.

Bu projede notaları frekans değerlerine dönüştürecek, melodiyi ve nota sürelerini iki ayrı dizide saklayacak ve bir for döngüsüyle sırayla çalacağız. Diziler, programlamada birbirine benzeyen çok sayıda veriyi düzenli tutmanın temel yoludur.

• Aktif ve pasif buzzer arasındaki farkı
• tone() ve noTone() fonksiyonlarını
• Notaların frekans karşılıklarını
• Diziler ve sizeof() ile eleman sayısını bulmayı

Projeyi tamamlamak için aşağıdaki 7 çeşit malzemeye ihtiyacınız var. Parçaların çoğu Arduino başlangıç setlerinde hazır olarak bulunur.

Bağlantıları USB kablosu takılı değilken yapın. Her satır, bileşenin hangi bacağının Arduino'nun hangi pinine gideceğini gösterir; çizgi rengi önerilen kablo rengidir.

1. Buzzer'ın kutbunu bulun

   Buzzer'ın üzerinde genellikle + işareti vardır ve + bacak biraz daha uzundur.

2. Breadboard'a yerleştirin

   Buzzer'ı iki bacağı ayrı sütunlara gelecek şekilde takın.

3. Bağlantıları yapın

   + bacağı (isteğe bağlı 100 Ω direnç üzerinden) D8'e, − bacağı GND'ye bağlayın.

4. Kodu yükleyin

   Aşağıdaki kodu yükleyin. Melodi setup() içinde olduğu için kart her açıldığında bir kez çalar.

5. Tekrar dinleyin

   Melodiyi yeniden duymak için Arduino üzerindeki RESET düğmesine basın.

6. Kendi melodinizi yazın

   melodi[] ve sureler[] dizilerini değiştirerek başka bir ezgi deneyin. İki dizinin eleman sayısının aynı kalmasına dikkat edin.

Kodları Arduino IDE'ye yapıştırıp yükleyebilirsiniz. Türkçe karakterler yalnızca yorum satırlarında kullanıldı; Seri Port Ekranına yazdırılan metinlerde bilerek kullanılmadı.

// Buzzer ile Melodi Çalma
// RobotikHocasi.com

// Nota frekansları (Hz)
#define NOTA_C4 262   // Do
#define NOTA_D4 294   // Re
#define NOTA_E4 330   // Mi
#define NOTA_F4 349   // Fa
#define NOTA_G4 392   // Sol
#define NOTA_A4 440   // La
#define NOTA_B4 494   // Si
#define NOTA_C5 523   // İnce Do

const int buzzerPin = 8;

int melodi[] = {
  NOTA_C4, NOTA_C4, NOTA_G4, NOTA_G4, NOTA_A4, NOTA_A4, NOTA_G4,
  NOTA_F4, NOTA_F4, NOTA_E4, NOTA_E4, NOTA_D4, NOTA_D4, NOTA_C4,
  NOTA_G4, NOTA_G4, NOTA_F4, NOTA_F4, NOTA_E4, NOTA_E4, NOTA_D4,
  NOTA_G4, NOTA_G4, NOTA_F4, NOTA_F4, NOTA_E4, NOTA_E4, NOTA_D4,
  NOTA_C4, NOTA_C4, NOTA_G4, NOTA_G4, NOTA_A4, NOTA_A4, NOTA_G4,
  NOTA_F4, NOTA_F4, NOTA_E4, NOTA_E4, NOTA_D4, NOTA_D4, NOTA_C4
};

// 4 = dörtlük nota, 2 = ikilik nota
int sureler[] = {
  4, 4, 4, 4, 4, 4, 2,
  4, 4, 4, 4, 4, 4, 2,
  4, 4, 4, 4, 4, 4, 2,
  4, 4, 4, 4, 4, 4, 2,
  4, 4, 4, 4, 4, 4, 2,
  4, 4, 4, 4, 4, 4, 2
};

const int notaSayisi = sizeof(melodi) / sizeof(melodi[0]);

void setup() {
  for (int i = 0; i < notaSayisi; i++) {
    int notaSuresi = 1000 / sureler[i];        // ms cinsinden süre
    tone(buzzerPin, melodi[i], notaSuresi);    // Notayı çal
    delay(notaSuresi * 1.30);                  // Notalar arasında küçük boşluk
    noTone(buzzerPin);                         // Sesi durdur
  }
}

void loop() {
  // Melodi bir kez çalındı. Tekrar için RESET'e basın.
}

// Butona basınca melodi çalan kapı zili
#define NOTA_C5 523
#define NOTA_E5 659
#define NOTA_G5 784

const int buzzerPin = 8;
const int butonPin = 2;

int zil[]   = { NOTA_G5, NOTA_E5, NOTA_C5 };
int sure[]  = { 250, 250, 500 };

void setup() {
  pinMode(butonPin, INPUT_PULLUP);   // Dahili direnç: basılınca LOW
}

void loop() {
  if (digitalRead(butonPin) == LOW) {
    for (int i = 0; i < 3; i++) {
      tone(buzzerPin, zil[i], sure[i]);
      delay(sure[i] + 50);
    }
    noTone(buzzerPin);
    delay(300);   // Tekrarlı tetiklemeyi önle
  }
}

tone() fonksiyonu, Arduino'nun içindeki bir zamanlayıcıyı (Timer2) kullanarak pini saniyede istenen sayıda açıp kapatır. 440 Hz için pin saniyede 440 kez HIGH ve 440 kez LOW olur. Pasif buzzer'ın içindeki piezo disk bu sinyalle aynı hızda titreşir ve havayı titreştirerek sesi oluşturur.

Her oktav yukarı çıktığında frekans iki katına çıkar: La4 440 Hz, La5 880 Hz'dir. Bu yüzden NOTA_C5 (523 Hz), NOTA_C4'ün (262 Hz) yaklaşık iki katıdır. Kendi melodinizi yazarken bu ilişkiyi kullanarak yeni notalar türetebilirsiniz.

Projeyi tamamladıysanız, aşağıdaki fikirlerle bir adım öteye taşıyabilirsiniz.